TOBA - Tin tức

Trong giai đoạn hoa nở có rất nhiều đối tượng gây hại làm ảnh hưởng đến sự thụ phấn cũng như chất lượng trái, khi hoa nở phấn hoa sẽ quyến rũ rầy bông xoài đến và chúng gây ra bệnh nấm bồ hóng ở trái và lá, bọ trĩ gây hiện tượng da cám trên trái). Ngoài ra các bệnh thường xâm nhập hại hoa như thán thư, sương mai (lúc có ẩm độ cao như sương mù, mưa đêm) và bệnh phấn trắng (thường xảy ra khi trời nắng nóng)

A. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM CẦN CHÚ Ý

1. ĐẶC ĐIỂM SINH HỌC
     Rễ: gồm rễ cọc, rễ ngang và rễ tơ, phần lớn thường tập trung ở tầng 0 -> 0.5m. Xoài miền Đông thường thiếu nước, nên rễ thường đâm sâu hơn, đường kính rễ phân bố 3/4 theo hình chiếu đường kính tán cây, do đó khi bón phân, cần xới rãnh ở khoảng 2/3-3/4 từ gốc ra.
     Hoa: thường ra từng chùm ở đầu ngọn cành. Hoa có 2 loại: Hoa đực và hoa lưỡng tính. Hoa thụ phấn được chủ yếu nhờ côn trùng, do đó trong thời gian hoa nở rộ cần hạn chế phun thuốc trừ sâu. Nhằm tăng khả năng đậu trái và giúp và hạn chế rụng, cần thiết phun những loại thuốc chuyên dụng như F.95, TOBA TSL hay TOBA D.H.A.
     Trong giai đoạn hoa nở có rất nhiều đối tượng gây hại làm ảnh hưởng đến sự thụ phấn cũng như chất lượng trái, khi hoa nở phấn hoa sẽ quyến rũ rầy bông xoài đến và chúng gây ra bệnh nấm bồ hóng ở trái và lá, bọ trĩ gây hiện tượng da cám trên trái). Ngoài ra các bệnh thường xâm nhập hại hoa như thán thư, sương mai (lúc có ẩm độ cao như sương mù, mưa đêm) và bệnh phấn trắng (thường xảy ra khi trời nắng nóng).
     Ở điều kiện bình thường, xoài ra hoa vào cuối mùa mưa, đầu mùa khô, khi thời tiết khô và lạnh, quá trình phân hoa sẽ diễn ra, tuy vậy tùy thuộc vào giống, chia làm 2 loại:
          - Giống dễ ra hoa: xoài Bưởi, Namdotmai, Palcunxi. Xoài tượng…
          - Giống xoài khó ra hoa: cát Chu, cát Hoà Lộc, xoài thơm, Khêu savơi…

2. ĐẶC ĐIỂM KỸ THUẬT

- Cây xoài chỉ ra hoa đều khi nào tuổi các cành trên cây đều nhau.
- Các cành vươn ra ngoài thường nhiều bông hơn các cành mọc thẳng đứng.
- Ở miền đông Nam bộ, cây ra hoa và đậu trái tốt, tập trung khi được cắt tỉa cành và bón phân hợp lý. Trái đậu tốt khi cây đủ sức thường thì tỉ lệ ra hoa khoảng 60-70% thì cây sẽ đậu trái tốt hơn so với tỉ lệ 90-100%
- Cây chỉ giữ trái và nuôi trái tốt khi cây phát triển tốt trong trạng thái cân đối dinh dưỡng.
* Để đạt được những điều trên, bà con nên chú ý chăm sóc vườn xoài của mình ngay từ sau khi thu hoạch của vụ trước. Sau đây, chúng tôi xin gửi đến bà con tóm tắt qui trình chăm sóc và xử lý vườn xoài theo kỹ thuật mới.

B. KỸ THUẬT CHĂM SÓC

I. CHĂM SÓC SAU THU HOẠCH: Thực hiện 4 thao tác chăm sóc như sau:

1) Bón phân gốc: Ngay sau khi thu hoạch, cần bón phân gốc để phục hồi cây, lượng phân: (2kg DAP + 1kg KCl + 0.5 kg URÊ + phân hữu cơ)/1 cây có đường kính tán 6m nếu cây tơ (dưới 10 năm tuổi), hoặc bón 3kg NPK 16.16.8/1 cây có đường kính tán 6 m nếu cây già lão.
2) Cắt tỉa cành: Song song với việc bón phân gốc, phải tiến hành cắt tỉa để tán cây được thông thoáng (nhất là cây được nhân giống bằng phương pháp ghép), cách cắt: cắt bỏ các cành mọc lòn trong tán, cành yếu, cành sâu bệnh và những cành mọc lòa xoà gần mặt đất. Số cành cắt bỏ đi tối đa bằng 15% so với tổng số cành nếu cây được nhân giống bằng hạt, và 25-30% nếu cây được nhân giống bằng phương pháp ghép.
     - Nên cắt một vài cành mọc thẳng đứng ở giữa cây nhằm tạo sự thông thoáng cho cây. Việc cắt tỉa chỉ thực hiện khi cây không có lá non.
3) Phun thuốc kích thích đọt lá mới: Ngay sau khi cắt tỉa xong, phun thuốc để kích thích đọt lá non mới đâm ra mạnh và đồng loạt: hoà 40g F.94 ĐẶC BIỆT vào bình 8 lít, phun ướt đầm cả tán lá, phun 1 lần. Sau khi phun được 7 ngày, đọt lá non mới bung ra rất mạnh, mỗi đầu cành (nơi vòng chồi), nảy ra từ 3 đến 7 chồi, nếu có điều kiện nên lẩy bớt đi chừa lại 2-3 chồi khỏe mạnh, thời điểm lẩy lá khi đa số chồi mọc cao 1 tấc
* Lưu ý: sau khi phun thuốc kích thích chồi 2-3 ngày, 1 số lá già sẽ rụng , đó là một biểu hiện bình thường.
4) Phun thuốc bảo vệ đọt lá non: Khi chồi lá non mới (cơi 1) nhú 2 phân đến khi cơi 1 này vừa hết non, bà con tiến hành phun thuốc 1-2 lần để bảo vệ. Có 2 nhóm đối tượng cần chú ý trong giai đoạn này là:
     · Nhóm côn trùng (sâu, rầy, bọ cánh cứng, xén tốc…) dùng Basudin 40 ND, Fenbish, Sherbush để phun.
     · Nhóm bệnh hại, phổ biến nhất là bệnh thán thư: dùng Appencarb, Vicarben, Score để phun.
     · Ngoài ra, cứ mỗi năm 2 lần, dùng Bordaux 2-4% quét vào thân cũng như cành lớn nhằm ngăn ngừa nấm bệnh xâm nhập cũng như diệt trứng bọ xén tóc (thường nở thành sâu đục thân cành sau này)
* Bà con cần lưu ý:
     · Đối với cây xoài già lão, cây chỉ ra 1 cơi đọt trong năm và ra hoa ở cuối cơi đọt đó, nên cơi 1 hết sức quan trọng, cần bảo vệ thật kỹ.
     · Với cây xoài tơ, cây ra hoa tốt ở cơi 2, nên ở cơi 1 không quan trọng lắm. Khi cơi 1 già, lá có màu xanh đậm. Tiến hành bón phân đậm để cơi 2 (cơi cuối) lên mạnh và đồng loạt, bón 3kg NPK 20.20.15/1 cây tán 6m. Khi cơi 2 vọt lên, cần phun thuốc bảo vệ đọt lá non cho thật kỹ, vì đây là cơi đọt quan trọng.

II. XỬ LÝ RA HOA SỚM VỤ:

Việc xử lý ra hoa nghịch mùa hay sớm vụ trên cây xoài đã được bà con nhà vườn thực hiện với nhiều biện pháp từ nhiều năm nay, như: xiết nước, tạo khô hạn, khứa thân, cành, xông khói,…tuy vậy, giải pháp dùng chất điều hoà sinh trưởng như Paclobutrazol là thông dụng và dễ thực hiện hơn cả.
Việc xử lý bằng biện pháp hoá học này cần thực hiện theo các bước bước như sau:
- Bước 1: Ức chế sinh trưởng.
Khi cơi đọt cuối được 15-20 ngày tuổi, lá có màu hồng nhạt (màu đồng) hay còn gọi là lá lụa, tưới thuốc để ức chế sinh trưởng của cây, vì mùa mưa cây chỉ muốn đâm chồi nãy lộc, lượng thuốc tưới tùy thuộc vào độ lớn đường kính tán lá cùng với múc độ sinh trưởng của cây, cứ 1 m đường kính tán dùng 1-1.5g hoạt chất , tức là từ 5-7.5g TOBA JUM/ 1 m tán : nếu sử dụng cho cây xoài có đường kính tán là 7m thì dùng 40-50g TOBA JUM / thùng 10 lít nước, việc xử lý thường có 2 cách như sau:
     + Cách1: Đầu tiên làm một vành máng chứa nước cách gốc cây 3-5 tấc, kế đến tưới nước cho ướt đều đất ở vùng rễ và vành máng, khi nước rút cạn thì tưới lượng thuốc đã pha như trên.
     + Cách 2: dùng 1 bàn chải cứng, chà mạnh vào lớp võ xung quanh gốc cây từ mặt đất trở lên khoãng 50 cm,rồi dùng nước tưới rửa, sau đó hoà thuốc vào thùng 10 lít nước, tươi từ từ vào nơi đã chà rửa.
Ngoài ra, cũng có thể kết hợp cả 2 cách: nghĩa là vừa dùng bàn chải để chà lớp vỏ từ mặt đất đến khoảng 50cm, phía dưới làm 1 vành máng cách góc 30-40cm, dùng nước tưới vào nơi đã chà, để nước tràn vào vành máng, khi nước rút cạn, tưới thuốc vào nơi đã chà rửa, và vành máng sẽ giúp thuốc không bị chảy ra xa.
Tưới thuốc xong, nếu không mưa, cần giử ẩm 1 tuần cho thuốc ngấm vào vùng rễ.
- Bước 2: Phun thuốc thúc đẩy cây phân hoá mầm hoa
Khi cơi đọt cuối được 30-75 ngày tuổi, lá có màu xanh nhạt đến xanh đậm, tiến hành phun thuốc để thúc cây phân hoá mầm hoa, giúp lá già nhanh: hoà 15g TOBA SUN vào bình 8 lít, phun ướt đẫm tán lá, phun 2-3 lần cách nhau 2 tuần/lần. Có thể kết hợp với các loại thuốc trừ sâu như: Karate, Suppracide,…
- Bước 3: Phun thuốc kích thích ra hoa
Khi cơi đọt cuối được 75 ngày tuổi trở đi (đối với nhóm giống xoài đề ra hoa như xoài bưởi, Namdotmai…) hoặc 90 ngày tuổi trở đi (đối với nhóm giống xoài khó ra hoa như cát Chu, cát Hoà Lộc, Khêu savơi…) Khi đó lá có màu xanh đậm, phiến là dầy, mép là gợn sóng, bóp thấy giòn, bà con phun thuốc kích thích ra hoa 2 lần:
     + Lần 1: Hoà (30 g F-94 XOÀI (hay SUPER FLOWER) + 10 Admire +20 Bassa) vào bình 8 lít, phun cho ướt thật đẫm cả 2 mặt lá. Đây được coi là lần phun thuốc rửa lá và “nhấp” cho xoài ra hoa.
     + Lần 2: Sau lần 1 khoảng 1 tuần: hoà 50g F-94 XOÀI vào bình 8 lít, phun cho ướt thật đẫm cả 2 mặt lá. Đây là lần phun quan trọng để kích thích xoài ra hoa.
* Sau khi phun F-94 XOÀI lần 2 được 5-7 ngày, xoài sẽ ra hoa rất đều và đồng loạt, cành hoa dài. Với cách làm này, hoa ra có xen lá nên rất dễ đậu trái.
* Riêng những cây xoài vì lý do nào đó mà ra hoa không mạnh, bà con nên phun bổ sung thêm: hoà 10g TOBA TSL (hay TOBA D.H.A ) vào bình 8 lít, phun ướt đẫm tán lá, phun 1 lần, cây sẽ ra hoa mạnh mẽ hơn.

* MỘT SỐ TRƯỜNG HỢP ĐẶC BIỆT VÀ CÁCH XỬ LÝ
· Những cây xoài sinh trưởng yếu, còi cọc, bà con nên bón phân, chăm sóc tốt trở lại rồi mới nên xử lý, vì nếu có xử lý, các cây này thường bị “chai” tức không ra hoa mà cũng không ra lá. Mà nếu có ra hoa cũng không đủ sức để đậu trái và nuôi trái tốt.
· Những cây mà năm trước bị ngâm chân trong nước thì bà con nên bỏ qua bước 1.
· Những cây mà các cành trên 1 cây không cùng tuổi, bà con nên dựa vào tuổi cành nào chiếm đa số trên cây mà xử lý. Sau khi đã ra hoa đậu trái đợt 1 xong, có thể phun như lần 2 của bước 3 để xử lý bổ sung, thuốc xử lý hoa của đợt bổ sung ít ảnh hưởng đến trái non của đợt trước.

III. XỬ LÝ ĐẬU TRÁI:

Hoa xoài khó đậu trái và trái non thường rụng rất nhiều, nhất là gặp điều kiện diễn biến phức tạp của thời tiết như những năm gần đây. Để hoa xoài đậu nhiều trái, trái non ít rụng, nhất là xoài sớm vụ, bà con cần xử lý đậu trái làm 4 lần như sau :
* Lần 1: Khi chồi hoa vừa nhú cho đến khi dài hết cỡ:
- Trên lá : Hòa (10^cc F.95 kết hợp thuốc trừ sâu nhóm Cúc, như Cypermetrin từ 5- 20 EC ) vào bình 8 lít, phun ướt đều cả tán lá.
- Ở gốc : bón (0,5kg NPK 16.16.8 + 10kg phân gà)/1 cây tán 6m.
Phun thuốc và bón thúc gốc lần này có tác dụng giúp hoa vọt mạnh, phát hoa dài, tăng mật độ hoa lưỡng tính, thuận lợi cho sự đậu trái. Đồng thời việc kết hợp thuốc trừ sâu sẽ hạn chế các loại côn trùng hại hoa như rầy bông xoài, bọ trĩ, bọ vòi voi…
* Lần 2: Khi hoa bắt đầu nở: phun thuốc dưỡng hoa và tăng khả năng đậu trái cũng như chống hiện tượng khô đen hoa bởi bệnh thán thư, sương mai. Hòa (10^cc F.95 + thuốc trừ bệnh) vào bình 8 lít, phun ướt đều chùm hoa và tán lá.
Khi hoa nở nên hạn chế phun thuốc trừ sâu nhằm bảo vệ côn trùng giúp hoa thụ phấn, chỉ phun thuốc phòng trừ bệnh như Altracol, các loại thuốc gốc Carbendazim.
* Lần 3 : Khi trái non dạng trứng cá vừa hình thành : Hòa (10^cc F.95 + 40g Antracol) vào bình 8 lít, phun ướt đều tán lá và chùm trái non vừa đậu
* Lần 4: Khi trái non bằng đầu ngón tay út, cần phun thuốc hạn chế rụng và giúp trái lớn nhanh, đồng thời tạo sự cạnh tranh, giúp đào thải bớt những trái yếu, làm cho từng chùm trái có vài trái lớn trội hơn, đậu chắc chắn hơn. Phun thuốc lần này phải kết hợp trừ rầy, bọ trĩ để giảm bớt triệu chứng bồ hóng và da cám trên trái.
     - Trên lá : Hoà (15^cc TOBA FRUIT + 5ml Confidor hoặc thuốc trừ sâu gốc Cypermetrin) vào bình 8 lít, phun ướt đều tán lá và chùm trái non.
     - Ở gốc : bón hữu cơ để cân đối dinh dưỡng và giúp trái lớn nhanh, hạn chế hiện tượng rụng trái non.
Chế độ tưới:
     - Khi hoa nhú cần đủ ẩm độ để hoa vươn dài và mập khỏe, nếu không mưa thì cần phải tưới đẫm gốc.
     - Khi hoa nở cho đến lúc trái đậu xong và có độ lớn cở hạt sen, cần giảm lượng nước tưới để hạn chế rụng hoa, trái non. Lúc này chỉ cần tưới 2/3 lượng nước so với lần đầu.
     - Ở giai đoạn trái cỡ hạt sen đến khi trái bằng nữa nắm tay thường rụng rất nhiều, do đó cần giảm lượng nước tưới, chỉ bằng ½ lúc hoa nhú.
     - Khi hiện tượng rụng sinh lý đã chấm dứt, trái cở nắm tay trở lên, cần tăng dần lượng nước sau mỗi lần tưới .
     - Cần chú y là nên giử ẩm độ đất điều hoà, không nên để quá khô rồi tưới đẫm, gây sốc mạnh hoa, trái non rụng nhiều, trái lớn bị nứt.

* Một số điều cần chú ý khi xử lý đậu trái:
     - Khắc phục hiện tượng khô đen bông xoài : vào lúc hoa nở mà có mưa hoặc sương nhiều thì hoa xoài thường bị khô đen bông. Đây là hiện tượng mà bà con quen gọi là sương muối. Thật ra đây là triệu chứng của bệnh thán thư và bệnh sương mai hại bông xoài. Để khắc phục tình trạng này, trong khoảng thời gian hoa nở, nếu có sương nhiều hay mưa đêm thì sáng hôm sau nên rung nhẹ cây cho nước và các hoa đực đã tàn rớt hẵn xuống đất, iùt đọng lại trên chùm hoa, đồng thời hòa 40g Antracol vào bình 8 lít, phun phủ nhẹ cho ướt đều chùm hoa và cả cây. Nếu sương nhiều, mưa kéo dài thì cứ 3 ngày phun 1 lần như thế, hoa xoài sẽ được bảo vệ an toàn.
     - Trong trường hợp khô hạn nhưng nóng ẩm, thường xuất hiện bệnh phấn trắng, nên dùng các loại thuốc bệnh như Bayfidan, Anvil…để phòng trừ, chú ý liều lượng trên nhãn.
     - Ngoài ra, rầy bông xoài, (rầy nhớt), cũng làm hoa xoài bị đen hạn chế đậu trái. Nếu có rầy bông xoài gây hại, nên dùng Admire hay Actara để phun, nên phun vào buồi chiều.

III. NUÔI TRÁI, GIÚP TRÁI ĐẸP MÀU:

* Giai đoạn trái non bằng đầu ngón tay út đến bằng trứng cút : Hòa 15cc TOBA FRUIT/8 lít, phun ướt đều chùm trái và cả tán lá. Định kỳ 10 ngày/1lần, TOBA FRUIT sẽ giúp trái lớn nhanh và phòng hiện tượng rụng trái non. Chưa bón phân gốc vào giai đoạn này, cần tưới nước đầy đủ để cây nuôi trái tốt, thiếu nước trái non sẽ rụng nhiều.
* Giai đoạn trái non bằng trứng cút đến bằng bằng quả trứng vịt (30 – 60 ngày sau khi hoa nở).
     - Trên lá: phun TOBA LỚN TRÁI trái để giúp trái phì lớn nhanh, đẹp màu, hòa 20 – 25cc /8 lít, phun ướt đều tán lá và cả chùm trái, định kỳ 10 ngày/1 lần, phun 3-4 lần, có thể cộng TOBA LỚN TRÁI vơí các loại thuốc trừ sâu như : Cymerin, Karate, Sherbush hoặc với các loại thuốc trừ bệnh như Appencarb, Bavistin, Score, Antracol.
     - Ở gốc: bón 300g NPK 20.20.15/1cây tán 6m, bón vào thời điểm trái to bằng quả trứng vịt, tưới nước đầy đủ và đều đặn để trái lớn nhanh.
* Giai đoạn trái to hơn quả trứng vịt đến thu hoạch (60 – 105 ngày) :
     - Trên lá: định kỳ 10 ngày phun thuốc để trái phì lớn nhanh và tạo phấn cho trái, đồng thời ngăn ngừa chấm thâm đen trên trái: hòa (20 – 25^cc TOBA LỚN TRÁI + 10cc Bavistin) vào bình 8 lít, phun ướt đều cả tán lá và chùm trái, định lỳ 10 ngày phun 1 lần. Có thể thay Bavistin bằng Aliette hoặc Agri-phos để phòng và trừ bệnh chảy mủ trên trái (sớm vụ bị nhiều hơn).
     - Ở gốc: bón phân gốc thêm 2 lần nữa :
          + Lần 1: Sau lần bón gốc 15 ngày: bón 200g NPK 20.20.15 + 0,5kg NH-01/1 cây.
          + Lần 2: Sau lần 1 khoảng 15 ngày, khi trái xoài vừa cứng bao đầu. Bón 200g NPK 20.20.15 + 200g Ca(NO3)2/1 cây.
=> Tưới nước đầy đủ cho trái lớn nhanh, trước khi thu hoạch 15 ngày, ngưng tưới nước.

* Một số điều cần chú ý khi nuôi trái:
     - Nếu thấy có hiện tượng da cám ở phần trái gần cuống, thì đó là bị bọ trĩ, hoặc nhện tấn công trái, cần phun Confidor đề trừ cho dứt, vì vết da cám đó nếu đã có rồi, không tẩy được về sau.
     - Khi dùng TOBA LỚN TRÁI, bà con không nên phun thuốc phì. Nếu muốn trái có màu vàng óng trước khi chín (để trái bán sớm hơn), bà con hòa : (30 – 35^cc TOBA LỚN TRÁI + 10cc Bavistin)/8 liùt, phun 2 lần liên tục cách nhau 1 tuần, phun vào thời điểm trái vừa cứng đầu bao, trái sẽ có màu vàng óng như là “già rồi” vậy.
     - Mùa mưa, khi trái bằng ngón chân cái đến khi cứng bao đầu, thường bị bệnh nứt và chảy mủ, bà con nên phòng định kỳ bằng Rovral, Ridomil, Aliette. Khi đã bị rồi thì trừ bằng Agri-phos.
     - Từ thực tế sản xuất cho thấy : cây càng có nhiều cành không mang hoa trái (do không ra hoa hoặc do cắt tỉa bớt cành hoa đi) thì càng đậu trái tốt, ít rụng trái, trái dễ nuôi. Ngoài ra,những trái ở trong râm mát thường đẹp màu hơn. Vì vậy, nếu có điều kiện, bà con có thể làm như sau để giúp trái to, đẹp màu :
          + Khi cành hoa nhú khoảng 1 tấc, bà con tiến hành cắt tỉa bỏ bớt khoảng 20% số cành hoa nếu cây ra hoa 90 – 100%. Nên cắt bỏ những cành hoa quá ngắn, cành hoa dị dạng, cành hoa mọc chen chúc trong một không gian hẹp.
          + Tỉa bớt trái: Khi trái bằng quả trứng vịt, tiến hành tỉa bỏ trái bị eo, trái méo, trái có vết sâu bệnh.
          + Khi trái to hơn quả trứng một chút, tiến hành bao trái bằng bao chuyên dùng, trước khi bao nên phun một lần thuốc trừ sâu, thuốc trừ bệnh, chờ cho thuốc ở trái vừa ráo thì bao.
--> Với kỹ thuật này, bà con sẽ thu được nhiều trái “loại cơi” và loại 1 hơn.